Jak wykorzystać stres w budowaniu Marki Osobistej Nauczyciela?

W pracy nauczyciela coraz częściej czujemy się mało skuteczni, gdyż stres nie pozwala nam dobrze funkcjonować, nie wiemy w jaki sposób szybko i skutecznie się zregenerować, zrelaksować.

Słowo stres jest dziś powszechnie używane. Oznacza każdą sytuację, której nie chcemy doświadczyć. Stresem nazywamy wszystko, co narusza naszą strefę komfortu i dlatego nasze odczuwanie rzeczywistości staje się niewygodne, wręcz stresujące. Często jedyną reakcją jest walka lub ucieczka, która w dłuższej perspektywie, doprowadza do wycieńczenia organizmu i wypalenia zawodowego.

Czy znając taką opinię można pomyśleć, o wykorzystaniu stresu w budowaniu Marki Osobistej?

Można. Jest inne wyjście z tej, wydawać by się mogło, patowej sytuacji.

Zacznijmy od zdefiniowania podmiotu rozważań.

Stress z j. ang oznacza nacisk na jakąś powierzchnię. W tym wypadku na nasz organizm.

To reakcja organizmu w odpowiedzi na wydarzenia, które zakłócają jego równowagę i wpływają na nasze ciało, umysł i ducha.

Bardzo ważnym jest odpowiednie podejście do sytuacji stresowej. Są dwie możliwości.

Można uważać, że wymogi sytuacji przekraczają nasze zasoby albo, że dysponujemy wystarczającymi zasobami, aby sobie w danej sytuacji poradzić. W każdym przypadku nastąpi reakcja. W przypadku pierwszym, nie mam wyboru, nie potrafię tego zrobić. Pojawia się strach. Naturalną reakcją jest ucieczka i jej konsekwencja, czyli dystres. W przypadku drugim, mam wybór, chcę to zrobić. Naturalną reakcją jest podjęcie wyzwania, działanie i eustres.

Jak organizm pomaga  w sytuacji stresowej odpowiedzieć na wyzwanie i doświadczyć eustresu?

Podczas sytuacji stresowej, jako pierwsza wydziela się adrenalina, która uwrażliwia zmysły.

Źrenice ulegają rozszerzeniu i wpuszczają więcej światła. Słuch się wyostrza. Mózg szybciej przetwarza informacje. A cała uwaga skupia się na sytuacji stresowej. Stres może wywoływać stan podwyższonej koncentracji, w wyniku którego wpłynie do mózgu więcej informacji o otoczeniu.

W wyniku napięcia wydziela się też testosteron i dopamina, dzięki którym wzrasta motywacja. Wszystkie te substancje chemiczne dodają nam siły i pewności siebie. Sprawiają, że bardziej chce się podejmować takie działania, które wzmacniają wydzielanie hormonów szczęścia
i dobrego samopoczucia. Stres dostarcza organizmowi energii i wzmaga aktywność mózgu.

Gdy nagle zaczynamy się pocić, serce mocniej bije, oddech przyspiesza, cała uwaga skupia się na źródle reakcji, odczuwamy nagły przypływ pobudzenia, energii, niepokoju, bądź gotowości do działania. To jest dobrze. To znaczy, że organizm pomaga sprostać wyzwaniu, ponieważ skupia moją uwagę, uwrażliwia moje zmysły, zwiększa moją motywację, mobilizuje wszystkie zasoby energii.

Gdy w sytuacji stresowej mam potrzebę przebywać blisko przyjaciół, rodziny, uwrażliwiam się na emocje innych, pragnę zapewnić innym wsparcie. To jest dobrze. To znaczy, że organizm obudził instynkty społeczne, wspiera tworzenie więzi społecznych, zmniejsza strach i dodaje odwagi.

Jeżeli w myślach analizuję sytuację stresową, mam galopadę myśli, potrzebuję o tym porozmawiać, odczuwam chaos wewnętrzny. To jest dobrze. To znaczy, że organizm przywraca równowagę w układzie nerwowym, przetwarza doświadczenie i je przyswaja. Pomaga mózgowi wyciągnąć wnioski i je zapamiętać.

Zanim podejmiemy wybór, ucieczka, czy wyzwanie, warto uświadomić sobie, trzy prawdy
o stresie:

  • Nie stresujemy się z powodu czegoś, co nam jest obojętne;
  • Nie jesteśmy w stanie tworzyć życia, które ma sens, bez doświadczania stresu.
  • Przekonanie o tym, że stres jest pomocny, to samospełniająca się przepowiednia.

Prawda pierwsza o stresie, zwraca uwagę na wszystko to, co nie jest nam obojętne. Kieruje uwagę na to, co jest dla nas ważne i co ma dla nas wartość.

Kiedy zastanawiamy się nad wartościami, które są dla nas ważne, zmienia się historia, którą opowiadamy sobie o stresie. Dzięki temu postrzegamy siebie jako osoby silne, które potrafią i chcą się rozwijać, pokonują przeciwności losu i chętnie podejmują wyzwania.

Cohen i Sherman nazwali to zjawisko „narracją własnej kompetencji”. Uważają oni, że pisanie o wyznawanych przez siebie wartościach, podwyższa średnią ocen u osób uczących się, zmniejsza liczbę wizyt u lekarzy, poprawia zdrowie.

Osoby, które uświadomiły sobie swoje wartości, potrafią dostrzegać sens w trudnych okolicznościach. Nie nazywają ich porażkami, a wyciągają lekcję i szukają nowych możliwości realizacji własnych marzeń.

Jednorazowa interwencja w nastawienie psychiczne, jaką jest praca nad własnymi wartościami, przynosi długoterminowe korzyści. Ludzie, którzy przez dziesięć minut pisali o swoich wartościach, jeszcze wiele miesięcy, a nawet lat, czerpią z tego doświadczenia profity.

Moc pisania o wartościach tkwi w tym, że zmienia nasze nastawienie do sytuacji stresowych
i  nasze przekonania na temat własnych zdolności radzenia sobie z takimi doświadczeniami. Zmienia się też historia jaką sobie opowiadamy o stresie.

Zatem do dzieła.

W tym ćwiczeniu pomocna będzie książka „Ty, marka warta miliony” Beaty Kapcewicz i Justyny Kopeć, w której znajduje się lista ponad 100 wartości. Z nich należy wybrać te, które są dla Ciebie najważniejsze. Jeśli nie masz książki, możesz pomyśleć o tym co ma dla Ciebie wartość i zapisać.

Na początek wskaż trzy wartości, wybierz jedną z nich i pisz o niej przez 10 minut. Uzasadnij, dlaczego właśnie ona jest dla Ciebie istotna. Opisz, jak wyrażasz tę wartość w swojej codzienności. Co w związku z tą wartością udało Ci się zrobić dziś i w okresie ostatniego roku. Wyobraź sobie trudną decyzję i napisz, jak dana wartość pomoże Ci podążać we właściwym kierunku.

Wybrane wartości można zapisać na małej kartce i włożyć kartkę do portfela. W chwili stresu wystarczy wyjąć kartkę i spojrzeć na nią. Można również karteczkę z wartościami przykleić na lustrze w łazience, na ekranie monitora i/lub nosić w etui telefonu komórkowego.

Czy istnieje „szczepionka przeciw stresowi”? Tak. Stres pozostawia w mózgu swego rodzaju zapis, który pomaga poradzić sobie, kiedy następnym razem znajdziemy się podobnej sytuacji. Emocje, które się pojawiają po stresie, pomagają uczyć się na swoich przeżyciach i rozumieć ich znaczenie. Dzięki tym wszystkim procesom stres uczy mózg i ciało, jak sobie radzić z napięciem
w przyszłości. Dzięki stresowi doskonalimy swoje umiejętności radzenia sobie z nim i chętniej podejmujemy kolejne wyzwania.

Wyprodukowanie własnej szczepionki przeciwko stresowi, nie jest wcale takie trudne. Każde podjęte, nawet najmniejsze działanie, buduje naszą stresoodporność każdego dnia i jednocześnie buduje naszą Silną Markę Osobistą. 

Autor: Katarzyna Łukasik

Bibliografia:

  • Ty, marka warta miliony – Beata Kapcewicz i Justyna Kopeć
  • Siła stresu – Kelly Mcgonigal